Dieta łatwostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

2025-08-19 Drukuj widoczne
2025-08-19 SCM

Zastosowanie:

  • w chorobach zapalnych żołądka,
  • w refluksie żołądkowo-przełykowym,
  • w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
  • w dyspepsji czynnościowej żołądka,
  • w przewlekłym nadkwaśnym nieżycie żołądka.

Zalecenia:

  • jest to modyfikacja diety łatwostrawnej,
  • należy graniczyć ilość produktów i potraw działających pobudzająco na czynność wydzielniczą żołądka, tj.: potrawy smażone, mocne rosoły, buliony, esencjonalne wywary warzywne, grzybowe, galarety, wody gazowane, kwaśne napoje, nierozcieńczone soki z owoców i warzyw, napoje alkoholowe (wino, piwo), kawa naturalna, mocna herbata, produkty marynowane, wędzone, potrawy pikantne, słone, smażone, pieczone, ostre przyprawy.
  • należy wyeliminować tłuszcze zwierzęce (np. smalec) na rzecz tłuszczu roślinnego, z wyjątkiem tłuszczu palmowego i kokosowego,
  • przynajmniej 1 posiłek w ciągu dnia powinien zawierać produkty bogate w kwasy tłuszczowe nienasycone,
  • zupy należy gotować na wywarach roślinnych.

Stosowane techniki kulinarne:

  • gotowanie tradycyjne lub na parze,
  • duszenie,
  • pieczenie bez dodatku tłuszczu, np. w folii aluminiowej, w rękawach do pieczenia, pergaminie, naczyniach żaroodpornych oraz w piecach konwekcyjnych,

Najważniejsze zasady:

  • Spożywaj 4-5 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasowych (co 2-3 godziny). Ostatni posiłek spożywaj 2-3 godziny przed snem.
  • Dokładnie przeżuwaj pokarmy.
  • Spożywaj posiłki o umiarkowanej temperaturze, aby nie podrażniać przewodu pokarmowego. Unikaj spożywania potraw gorących i zimnych.
  • Stosuj regularną aktywność fizyczną.
  • Stosuj techniki, dzięki którym błonnik pokarmowy będzie lepiej tolerowany:
    • usuwaj skórki i pestki z warzyw i owoców, oddzielaj i usuwaj twarde i zwłókniałe części roślin (np. z fasolki, szparagów czy kalarepy),
    • wydłużaj czas gotowania,
    • rozdrabniaj np. przez miksowanie, przecieranie przez sito.
  • Wyeliminuj używki.

Tabela produktów zalecanych i niewskazanych w diecie łatwostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzajacych wydzielanie soku żoładkowego:

Grupa produktówProdukty wskazaneProdukty niewskazane
Produkty zbożowePieczywo pszenne Drobne kasze: manna, kuskus. Jaglana, jęczmienna Płatki: ryżowe, kukurydziane, owsiane błyskawiczne; biały ryż, jasny makaronPieczywo pełnoziarniste oraz z dodatkiem pestek i nasion, Grubo ziarniste kasze: pęczak, gryczana, bulgur; Płatki: owsiane górskie, żytnie; brązowy ryż, pełnoziarnisty makaron
WarzywaMarchew, seler, pietruszka, burak, batat, ziemniak, botwina, szpinak, sałata, roszponka, cykoria, rukola, pomidor bez skórkiWarzywa mające działanie wzdymające: cebula, czosnek, por, brokuł, kalafior, brukselka, kapusta, papryka, ogórek, rzodkiew, szczypior, kukurydza, groch, soczewica, ciecierzyca, fasola
OwoceDojrzałe, obrane ze skórki (najlepiej w formie musów lub gotowane): banany, jabłka, brzoskwinie, awokado, jagody, arbuz bez pestek, maliny, truskawkiGruszki, śliwki, agrest, czereśnie, winogron, pomarańcze, mandarynki, grejfrut, kiwi, owoce suszone
Nasion, pestki, orzechyKleik z siemienia lnianego lub nasion chiaOrzechy, masło orzechowe, wiórki migdałowe i kokosowe
Jaja, mięso, ryby i ich przetworyKurczak, indyk, schab, królik, chude wędliny, chuda kiełbasa szynkowa, dorsz, mintaj, morszczuk, w niewielkich ilościach jeśli są dobrze tolerowane: łosoś, tuńczyk, pstrąg, makrela, Jaja gotowane na miękko, omlet, jajecznica na wodzie lub na parze.Wieprzowina, baranina, kaczka, gęś, boczek, pasztet, salceson, tłuste wędliny i kiełbasy, wędzone podroby. Tłuste ryby, konserwy rybne, ryby surowe. Surowe jaja, gotowane na twardo, smażone, majonez.
Mleko i produkty mleczneMleko do 2% tłuszczu – maksymalnie 0,7l na dobę, zsiadłe mleko, kefir, maślanka, jogurt naturalny, twaróg chudy lub półtłusty.Ser żółty, topiony, pleśniowy, typu Feta, śmietana
TłuszczeMasło, masło z dodatkiem oleju roślinnego, wysoko gatunkowe margaryny, oleje roślinne z wyłączeniem oleju palmowego i kokosowego.Margaryny twarde, olej palmowy, olej kokosowy, żywność zawierająca utwardzone izomery tłuszczów trans,
Cukier i wyroby cukierniczeCukier, miód, dżemy niskosłodzone bez pestek, musy, galaretki,biszkopty, ciasto kruche, sernik,Wyroby cukiernicze: pączki, drożdżówki, ciasta z kremem, chałwa, słodycze z orzechami, czekolady, lody kremowe, bita śmietana.
NapojeWoda niegazowana, słabe napary herbaciane i kawowe, kompoty, kisiele, słabe kakao.Mocna kawa oraz herbata, czekolada do picia, słodzone soki, napoje alkoholowe, napoje gazowane.
PrzyprawyŁagodne przyprawyPieprz, ostra papryka, papryka wędzona, ocet, chrzan, musztarda.

Przykładowy jadłospis:

Śniadanie: owsianka z płatków błyskawicznych z przetartym jabłkiem

Śniadanie II: Jogurt typu skyr z biszkoptem i bananem

Obiad: Filet z kurczaka gotowany, ziemniaczki, buraczki na ciepło.

Podwieczorek: Zupa krem z marchewki z grzankami pszennymi

Kolacja: tortilla z chudą wędliną, sałatą, pomidorem

Śniadanie I: Kanapki z pszennego pieczywa z pastą z twarożku.

Śniadanie II: Domowy kisiel z nasionami chia i przetartymi owocami

Obiad: Chuda ryba pieczona w rękawie, ziemniaczki, surówka z marchewki

Podwieczorek: Serek wiejski z pomidorem bez skórki

Kolacja: Makaron pszenny z cukinią i kurczakiem

Dietetyk kliniczny: Aleksandra Orłowska