Dieta łatwostrawna

Zastosowanie:

• po zabiegach chirurgicznych,
• w trakcie rekonwalescencji,
• w chorobach zapalnych jelit i żołądka,
• w refluksie żołądkowo-przełykowym,
• w przewlekłym zapaleniu wątroby, trzustki,
• w infekcjach przebiegających z gorączką,
• w nadpobudliwości jelita grubego, biegunkach,
• w chorobach przyzębia,
• w żywieniu osób w podeszłym wieku.

Zalecenia:

• jest to modyfikacja diety podstawowej,
• należy ograniczyć, a najlepiej całkowicie wyeliminować produkty zawierające duże ilości błonnika pokarmowego oraz produkty wzdymające i ciężkostrawne,
• do każdego posiłku powinien być podany dodatek warzywny lub owocowy (z przewagą warzyw). Owoce oraz warzywa powinny być podawane w postaci musów, przetarte oraz pozbawione skórki i pestek,
• całkowicie należy wyeliminować tłuszcz pochodzenia zwierzęcego, na rzecz małych ilości tłuszczu roślinnego,
• należy całkowicie wyeliminować cukier,
• należy wykluczyć zabielanie zup i sosów oraz nie dodawać zasmażek,

Stosowane techniki kulinarne:

• gotowanie tradycyjne lub na parze,
• duszenie,
• pieczenie bez dodatku tłuszczu, np. w folii aluminiowej, w rękawach do pieczenia, pergaminie, naczyniach żaroodpornych oraz w piecach konwekcyjnych.

Najważniejsze zasady:

• Spożywaj 4-5 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasowych (co 2-3 godziny). Ostatni posiłek spożywaj 2-3 godziny przed snem.
• Dokładnie przeżuwaj pokarmy.
• Spożywaj posiłki o umiarkowanej temperaturze, aby nie podrażniać przewodu pokarmowego. Unikaj spożywania potraw gorących i zimnych.
• Stosuj regularną aktywność fizyczną.
• Stosuj techniki, dzięki którym błonnik pokarmowy będzie lepiej tolerowany:
  • usuwaj skórki i pestki z warzyw i owoców, oddzielaj i usuwaj twarde i zwłókniałe części roślin (np. z fasolki, szparagów czy kalarepy),
  • wydłużaj czas gotowania,
  • rozdrabniaj np. przez miksowanie, przecieranie przez sito.
• Wyeliminuj używki.

Tabela produktów zalecanych i niewskazanych w diecie łatwostrawnej:

Grupa produktów	Produkty wskazane	Produkty niewskazane
Produkty zbożowe	Pieczywo pszenne Drobne kasze: manna, kuskus. Jaglana, jęczmienna Płatki: ryżowe, kukurydziane, owsiane błyskawiczne; biały ryż, jasny makaron	Pieczywo pełnoziarniste oraz z dodatkiem pestek i nasion, Grubo ziarniste kasze: pęczak, gryczana, bulgur; Płatki: owsiane górskie, żytnie; brązowy ryż, pełnoziarnisty makaron
Warzywa	Marchew, seler, pietruszka, burak, batat, ziemniak, botwina, szpinak, sałata, roszponka, cykoria, rukola, pomidor bez skórki	Warzywa mające działanie wzdymające: cebula, czosnek, por, brokuł, kalafior, brukselka, kapusta, papryka, ogórek, rzodkiew, szczypior, kukurydza, groch, soczewica, ciecierzyca, fasola
Owoce	Dojrzałe, obrane ze skórki (najlepiej w formie musów): banany, jabłka, brzoskwinie, awokado, jagody, arbuz bez pestek, maliny, truskawki	Gruszki, śliwki, agrest, czereśnie, winogron, pomarańcze, mandarynki, grejfrut, kiwi, owoce suszone
Nasion, pestki, orzechy	Kleik z siemienia lnianego lub nasion chia	Orzechy, masło orzechowe, wiórki migdałowe i kokosowe
Jaja, mięso, ryby i ich przetwory	Kurczak, indyk, schab, królik, chude wędliny, chuda kiełbasa szynkowa, dorsz, mintaj, morszczuk, w niewielkich ilościach jeśli są dobrze tolerowane: łosoś, tuńczyk, pstrąg, makrela, Jaja gotowane na miękko, omlet, jajecznica na wodzie lub na parze.	Wieprzowina, baranina, kaczka, gęś, boczek, pasztet, salceson, tłuste wędliny i kiełbasy, wędzone podroby. Tłuste ryby, konserwy rybne, ryby surowe. Surowe jaja, gotowane na twardo, smażone, majonez.
Mleko i produkty mleczne	Mleko do 2% tłuszczu, zsiadłe mleko, kefir, maślanka, jogurt naturalny, twaróg chudy lub półtłusty.	Ser żółty, topiony, pleśniowy, typu Feta, śmietana
Tłuszcze	Masło, masło z dodatkiem oleju roślinnego, wysoko gatunkowe margaryny, oleje roślinne z wyłączeniem oleju palmowego i kokosowego.	Margaryny twarde, olej palmowy, olej kokosowy, żywność zawierająca utwardzone izomery tłuszczów trans,
Cukier i wyroby cukiernicze	Cukier, miód, dżemy niskosłodzone bez pestek, musy, galaretki,biszkopty, ciasto kruche, sernik,	Wyroby cukiernicze: pączki, drożdżówki, ciasta z kremem, chałwa, słodycze z orzechami, czekolady, lody kremowe, bita śmietana.
Napoje	Woda niegazowana, słabe napary herbaciane i kawowe, kompoty, kisiele, słabe kakao.	Mocna kawa oraz herbata, czekolada do picia, słodzone soki, napoje alkoholowe, napoje gazowane.
Przyprawy	Koperek, kminek, majeranek, lubczyk, bazylia, anyż, cynamon.	Pieprz, ostra papryka, papryka wędzona, ocet, chrzan, musztarda.

Przykładowy jadłospis:

Śniadanie: Jajecznica ze szpinakiem na parze z jasnym pieczywem i chudą wędliną

Śniadanie II: koktajl z jogurtu naturalnego i banana

Obiad: Filet z kurczaka gotowany, ziemniaczki, mizeria na jogurcie naturalnym.

Podwieczorek: serek wiejski z pomidorem bez skórki

Kolacja: tortilla z chudą wędliną, sałatą, pomidorem

Śniadanie I: Omlet z jajek, warzyw i chudej wędliny.

Śniadanie II: Domowy kisiel z nasionami chia i przetartymi owocami

Obiad: Ryba pieczona w rękawie, ziemniaczki, surówka z marchewki

Podwieczorek: Zupa krem z brokuła.

Kolacja: Kanapki z pszennego pieczywa z pastą z twarożku.

Dietetyk kliniczny: Aleksandra Orłowska