Dieta niskobiałkowa

Zastosowanie:

• w ostrej i przewlekłej niewydolności nerek,
• w marskości wątroby, w okresie jej niewydolności,
• w zapaleniu kłębuszków nerkowych.

Dieta niskobiałkowa polega na znacznym ograniczeniu spożycia białka, głównie pochodzenia zwierzęcego (mięso, ryby, jaja, nabiał), i jest stosowana głównie w przypadku niewydolności nerek lub wątroby. Celem diety jest odciążenie tych narządów poprzez zmniejszenie obciążenia metabolizmem białka.

Zalecenia:

• jest modyfikacją diety podstawowej,
• podstawą diety jest kontrola zawartości białka, sodu, fosforu oraz potasu,
• ilość białka należy określić indywidualnie w zależności od stopnia choroby,
• białko dostarczone z dietą powinno być pełnowartościowe,
• produkty zawierające białko powinny być spożywane z produktami bogatymi w węglowodany, aby organizm mógł wykorzystać białko do syntezy tkankowe, a nie jako materiał energetyczny,
• mleko i przetwory mleczne, w tym napoje mleczne fermentowane lub/i napoje mleczne (wzbogacane w wapń i witaminę D), jako zamienniki mleka i napojów mlecznych należy podawać w co najmniej 2 posiłkach. Ilość spożywanego mleka i przetworów mlecznych jest uzależniona od stężenia białka, fosforu i wapnia w surowicy w surowicy krwi,
• w ciągu dnia należy uwzględnić 1 porcje produktów z grupy mięso/ryby/jaja/nasiona roślin strączkowych lub produkty będące źródłem białek roślinnych,
• ryby i przetwory rybne, powinny być spożywane 1-3 razy w tygodniu,
• należy ograniczyć sól i cukier oraz całkowicie wykluczyć potrawy ciężkostrawne i wzdymające,
• należy kontrolować ilość spożywanych płynów.

Tabela produktów zalecanych i niewskazanych w diecie niskobiałkowej:

Grupa produktów	Produkty wskazane	Produkty niewskazane
Produkty zbożowe	Pszenne, niskobiałkowe*, niskosodowe, grzanki z pieczywa niskobiałkowego, makarony z mąki niskobiałkowej	Zwykłe pieczywo solone.
Warzywa	W ograniczonych ilościach: pomidor bez skórki, marchew, dynia, buraki, kabaczek, szparagi, pietruszka, seler, szpinak, sałata zielona, cykoria, rabarbar, fasolka szparagowa, groszek zielony, kalafior, brokuły. Warzywa gotowane, rozdrobnione, w formie puree z masłem, drobno starte surówki.	Kiszone, konsewowane z octem, warzywa solone, nasiona roślin strączkowych, ogórki, czosnek, cebula, brukiew, rzepa, kalarepa, zasmażane, grubo starte surówki, warzywa w dużej ilości.
Owoce	Jagodowe, cytrusowe, jabłka, morele, brzoskwinie, winogrona bez pestek, wiśnie, melon, kiwi, śliwki.	Owoce niedojrzałe, suszone, gruszki, daktyle, czereśnie, kawon, owoce marynowane, owoce w nadmiernej ilości.
Nasion, pestki, orzechy
Jaja, mięso, ryby i ich przetwory	W ograniczonych ilościach: chude gatunki: cielęcina, królik, kurczak, indyk, chude ryby gotowane: dorsz, pstrąg , karmazyn, lin, okoń, fladra, morszczuk, mintaj, makrela, jaja.	Wszystkie w większych ilościach, tłuste gatunki: wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, tłuste ryby : węgorz, łosoś, sum. Potrawy smażone, pieczone, duszone w sposób konwencjonalny, marynowane, wędzone.
Mleko i produkty mleczne	Mleko, kefir, jogurt – do 2 % tłuszczu. W ograniczonych ilościach: ser twarogowy, serek homogenizowany, śmietanka.	Sery dojrzewające żółte, topione, sery pleśniowe, ser FETA oraz Fromage.
Tłuszcze	Masło, olej : sojowy, słonecznikowy, rzepakowy bezerukowy, kukurydziany, oliwa z oliwek i margaryny miękkie.	Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde, kwaśna śmietana.
Cukier i wyroby cukiernicze	Miód, cukier, dżem, marmolada, kisiele z dozwolonych owoców, galaretki, ciastka z mąki pszennej i ziemniaczanej, budyń mleczny ze skrobią ziemniaczaną lub pszenną	Tłuste kremy z używkami, desery z przeciwwskazanych owoców, z czekoladą , orzechami, ciasta.
Napoje	W ograniczonych ilościach: herbata z cytryną, herbata z mlekiem, kawa zbożowa z mlekiem, napoje owocowo – warzywne, soki owocowo- warzywne, koktajle w dozwolonej ilości płynów.	Kakao, płynna czekolada, napoje alkoholowe, kawa naturalna.
Przyprawy	Sok z cytryny, cukier, pietruszka, zielony koperk, majeranek, rzeżucha, kminek, melisa, papryka słodka, estragon, bazylia, tymianek, wanilia, cynamon.	Ocet, pieprz, musztarda, papryka ostra, chrzan, magii, kostki bulionowe, ziele angielskie, liść laurowy

*Np.: Chleb biały niskobiałkowy PKU – Dostępny w sprzedaży online i w sklepach specjalistycznych, oferujących produkty dla osób z różnymi potrzebami żywieniowymi

Przykładowy jadłospis:

Śniadanie: Ryż z jabłkami

Śniadanie II: Koktajl z owoców i mleka roślinnego

Obiad: Kaszotto z warzywami i kurczakiem

Podwieczorek: galaretka malinowa z malinami

Kolacja: Pieczywo niskobiałkowe, z masłem pomidorem, sałatą i ogórkiem.

Śniadanie I: Pieczywo niskobiałkowe z dżemem

Śniadanie II: Domowy kisiel z owocami

Obiad: Kluski ziemniaczane (na mące niskobiałkowej) w sosie pomidorowym z warzywami

Podwieczorek: Banan

Kolacja: Naleśniki na mące niskobiałkowej z musem owocowym

Dietetyk kliniczny: Aleksandra Orłowska