Dieta z ograniczeniem łatwoprzyswajalnych węglowodanów (cukrzycowa)

2025-08-19 Drukuj widoczne
2025-08-19 SCM

Zastosowanie:

  • w cukrzycy,
  • w insulinooporności,
  • w zaburzeniach tolerancją glukozy,
  • w hipertriglicerydemii.

Zalecenia:

  • jest to modyfikacja diety podstawowej,
  • należy stosować produkty spożywcze nieprzetworzone, bogate w błonnik: chleb z mąki z grubego przemiału, z dodatkiem otrąb i nasion, grube kasze, makarony z mąki razowej, ryż niełuskany, gruboziarniste kasze
  • produktów skrobiowych i warzyw nie należy rozgotowywać, mają wówczas wysoki indeks glikemiczny (tj. szybko podwyższają poziom cukru we krwi)
  • w celu uzyskania niskiego indeksu glikemicznego, posiłek powinien zawierać węglowodany złożone, białko i tłuszcz
  • należy ograniczyć produkty będące źródłem cukrów łatwo przyswajalnych: owoce, soki owocowe, mleko oraz produkty zawierające sacharozę: cukier, miód, dżemy słodycze, słodzone napoje, ciasta, słodkie desery
  • należy ograniczyć produkty bogate w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego na korzyść tłuszczów roślinnych.

Stosowane techniki kulinarne:

  • gotowanie tradycyjne lub na parze,
  • duszenie,
  • pieczenie bez dodatku tłuszczu, np. w folii aluminiowej, w rękawach do pieczenia, pergaminie, naczyniach żaroodpornych oraz w piecach konwekcyjnych.

Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik, który określa, jak szybko dany produkt spożywczy podnosi poziom glukozy we krwi w porównaniu do glukozy jako wzorca (IG = 100). Im wyższy IG, tym szybciej dany produkt podnosi poziom cukru we krwi. IG jest użyteczny w planowaniu diety, szczególnie dla osób z cukrzycą lub insulinoopornością.

Ładunek glikemiczny (ŁG) to miara, która informuje, jak spożycie danego produktu wpływa na poziom glukozy we krwi, uwzględniając zarówno indeks glikemiczny (IG) produktu, jak i ilość węglowodanów w porcji. Innymi słowy, ŁG pokazuje, jak szybko i jak bardzo dany posiłek podniesie poziom cukru we krwi.

Produkty zalecane i niewskazane w diecie z ograniczeniem łatwoprzyswajalnych węglowodanów:

Grupa produktówProdukty wskazaneProdukty niewskazane
Produkty zbożowePieczywo pełnoziarniste oraz z dodatkiem pestek i nasion, Grubo ziarniste kasze: pęczak, gryczana, bulgur; Płatki: owsiane górskie, żytnie; brązowy ryż, pełnoziarnisty makaronPieczywo pszenne Drobne kasze: manna, kuskus. Jaglana, jęczmienna Płatki: ryżowe, kukurydziane, owsiane błyskawiczne; biały ryż, jasny makaron
WarzywaWarzywa świeże i mrożone : rzodkiewka, sałata, cykoria, ogórki, rabarbar, szczypiorek, szparagi, szpinak, brokuły, cebula, kabaczek, kalafior, pomidor, papryka. Soki warzywne. Dozwolone w umiarkowanych ilościach: brukiew, buraki, dynia, brukselka, fasola, groszek, jarmuż, kapusta biała, czerwona i włoska, marchew, pietruszka, por, rzepa, włoszczyzna, bób, ziemniakWarzywa konserwowe, frytki, chipsy, warzywa smażone z dużą ilością tłuszczu.
OwoceŚwieże: banany, jabłka, brzoskwinie, awokado, jagody, arbuz, maliny, truskawki, gruszki, śliwki, agrest, pomarańcze, mandarynki, grejfrut, kiwiOwoce kandyzowane i w syropie, dżemy wysokosłodzone, owoce suszone, rodzynki, daktyle.
Nasion, pestki, orzechyKleik z siemienia lnianego lub nasion chia, orzechy: laskowe, włoskie, nasiona: dynia, słonecznikOrzechy solone.
Jaja, mięso, ryby i ich przetworyKurczak, indyk, schab, królik, chude wędliny, chuda kiełbasa szynkowa, dorsz, mintaj, morszczuk, w niewielkich ilościach jeśli są dobrze tolerowane: łosoś, tuńczyk, pstrąg, makrela, jaja.Wieprzowina, baranina, kaczka, gęś, boczek, pasztet, salceson, tłuste wędliny i kiełbasy, wędzone podroby. Tłuste ryby, konserwy rybne, ryby surowe.
Mleko i produkty mleczneMleko odtłuszczone, jogurt naturalny, twaróg chudy, maślanka, kefir.Ser żółty, topiony, pleśniowy, typu Feta, śmietana
TłuszczeW ograniczonych ilościach: masło, masło z dodatkiem oleju roślinnego, wysoko gatunkowe margaryny, oleje roślinne.Margaryny twarde, olej palmowy, żywność zawierająca utwardzone izomery tłuszczów trans,
Cukier i wyroby cukierniczeNie zawierające cukru.Wyroby zawierające cukier.
NapojeWoda niegazowana, kawa, herbata kompoty, kisiele,Napoje słodzone
PrzyprawyDowolne.Majonez,

Przykładowy jadłospis:

Śniadanie: Kanapki z pieczywa razowego z chudą wędliną i dowolnymi warzywami

Śniadanie II: Jogurt typu skyr z malinami i nasionami chia

Obiad: Filet z kurczaka gotowany, kasza gryczana, mizeria na jogurcie naturalnym.

Podwieczorek: Sałatka z chudą rybą i świeżymi warzywami skropionymi oliwą z oliwek.

Kolacja: Tortilla z chudą wędliną, sałatą, pomidorem

Śniadanie I: Jajka na twardo, sałatka z warzyw sezonowych.

Śniadanie II: Owsianka górska z owocami i orzechami

Obiad: Chuda ryba pieczona w rękawie, ziemniaczki, surówka z marchewki

Podwieczorek: Serek wiejski z warzywami

Kolacja: Sałatka z kurczakiem i warzyw sezonowych z odrobiną oliwy z oliwek

Dietetyk kliniczny: Aleksandra Orłowska